Warmtepomp: wat je moet weten

Hoe een warmtepomp werkt

Een cv-ketel maakt warmte door gas te verbranden. Een warmtepomp maakt geen warmte, hij verplaatst die. Bij de meest gekozen soort, de lucht-waterwarmtepomp, haalt de buitenunit warmte uit de buitenlucht. Binnen wordt die warmte onder druk nog warmer gemaakt en gaat ze naar het water van je verwarming.

Het verschil met een cv-ketel zit in de temperatuur. Een warmtepomp verwarmt met water van maximaal 45 tot 55 °C. Dat is lager dan wat veel cv-ketels gewend zijn. Een goed geïsoleerd huis wordt daar prima warm van. Een huis dat veel warmte lekt, niet altijd. Daarom begint elke keuze voor een warmtepomp bij je isolatie en je radiatoren.

De soorten op een rij

Er zijn meer soorten dan de meeste mensen denken. Milieu Centraal noemt deze voorbeeldprijzen, inclusief installatie en vóór subsidie:

Het zijn voorbeeldberekeningen voor een gemiddeld huis. Jouw prijs hangt af van het vermogen dat je huis nodig heeft, de plek van de units en wat er verder moet gebeuren. Een uitgebreidere vergelijking lees je bij wat een warmtepomp kost.

Hybride of volledig elektrisch

Dit is voor de meeste huiseigenaren de echte keuze.

Een hybride warmtepomp koppel je aan je bestaande cv-ketel. De warmtepomp levert het grootste deel van de warmte. De ketel springt bij als het buiten erg koud is of als het huis snel warm moet. Volgens Milieu Centraal gebruik je zo 60 à 70% minder aardgas voor verwarming. Hij is geschikt voor woningen met matige isolatie. Meer daarover bij de hybride warmtepomp.

Een volledig elektrische warmtepomp vervangt je cv-ketel helemaal en maakt ook je warme water. Je hebt dan geen gasaansluiting meer nodig. In een goed geïsoleerde hoekwoning met twee bewoners scheelt dat volgens Milieu Centraal ongeveer €1.000 per jaar. Daar staat tegenover dat je huis minstens redelijk geïsoleerd moet zijn, en dat je binnen ruimte nodig hebt voor een unit zo groot als een koelkast plus een boilervat. Lees verder over de all-electric warmtepomp, of zet ze naast elkaar bij hybride of all-electric.

Is je huis geschikt?

Een energielabel A is geen voorwaarde. Voor een hybride warmtepomp is matige isolatie genoeg. Voor een volledig elektrische warmtepomp noemt Milieu Centraal als minimum: 8 tot 12 cm dak- en vloerisolatie, een geïsoleerde spouwmuur en HR++ glas. Huizen met een bouwjaar van 1992 tot en met 1999 zijn volgens Milieu Centraal meestal al redelijk geïsoleerd.

Er is een simpele test die je deze winter zelf kunt doen. Zet de aanvoertemperatuur van je cv-ketel op 50 °C. Blijft het huis dan comfortabel warm, dan is het vaak ook geschikt voor een warmtepomp. Wordt het te koud, dan is isoleren of een hybride warmtepomp meestal de logische eerste stap. Hoe je dat verder uitzoekt, staat bij of jouw woning geschikt is. Woon je in een ouder huis, lees dan ook over een warmtepomp in een bestaande woning.

Subsidie en financiering

Via de ISDE krijg je subsidie op een nieuwe warmtepomp, hybride of volledig elektrisch. Voor een lucht-waterwarmtepomp bestaat het bedrag in 2026 uit een vast deel van €1.025, een energielabelbonus van €200 en €225 per kW. Je vraagt de subsidie aan nadat de warmtepomp is geplaatst, binnen 24 maanden. Een isolatie-eis is er niet. Alle voorwaarden en de actuele budgetstand staan bij welke subsidie er is.

Het restbedrag kun je lenen via de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds, tussen €1.000 en €29.000. Met een verzamelinkomen onder €60.000 leen je tegen 0% rente.

Drie misverstanden

"Vanaf 2026 is een hybride warmtepomp verplicht." Dat klopt niet. Het kabinet was van plan om bij vervanging van de cv-ketel vanaf 2026 minimaal een hybride warmtepomp te verplichten. Die normering is geschrapt. Je cv-ketel mag je gewoon vervangen door een nieuwe cv-ketel. Of een warmtepomp slim is, is dus een rekensom en geen verplichting.

"Een warmtepomp maakt altijd veel lawaai." Volgens een enquête die Milieu Centraal aanhaalt, ervaart bijna driekwart (72%) van de warmtepompbezitters nooit geluidsoverlast. Grenst je huis aan een ander huis, dan geldt voor de buitenunit bovendien een wettelijke geluidsgrens van 40 dB. Waar die precies gemeten wordt, hebben we op de bronpagina niet kunnen bevestigen. Let dus vooral goed op de plek van de buitenunit en bespreek die met je installateur en je buren.

"Voor subsidie moet je eerst isoleren." Ook niet. RVO stelt geen isolatie-eis voor de ISDE op een warmtepomp. Combineer je de warmtepomp binnen 24 maanden met isolatie, dan krijg je wel dubbele subsidie op die isolatiemaatregel.

Isolatie, ketel en plannen: jouw richting

Drie vragen bepalen de richting:

• Hoe goed is je huis geïsoleerd? Matig: kijk eerst naar hybride. Redelijk tot goed: volledig elektrisch komt in beeld.
• Hoe oud is je cv-ketel? Moet hij binnenkort toch vervangen worden, dan is dat een natuurlijk moment om te kiezen. Werkt hij nog goed, dan kan een hybride ernaast.
• Wat zijn je plannen? Wil je binnen een paar jaar isoleren, dan kan het slim zijn eerst te isoleren en daarna te kiezen. Wil je later helemaal van het gas af, vraag dan naar een hybride die daar klaar voor is.

Wil je het grotere plaatje zien, met zonnepanelen en isolatie erbij, lees dan woning verduurzamen: waar begin je. Of check of een warmtepomp bij jou past.