Warmtepomp of airco om te verwarmen?

Een airco is ook een warmtepomp

Dat klinkt vreemd, maar het klopt. Een split-airco kan zijn werking omdraaien: dan haalt hij warmte uit de buitenlucht en blaast die binnen de kamer in. Technisch heet dat een lucht-luchtwarmtepomp. De meeste moderne split-airco's hebben die stand.

Het verschil met wat mensen meestal "warmtepomp" noemen, zit in waar de warmte heen gaat. Een lucht-waterwarmtepomp, ook de hybride, verwarmt water. Dat water gaat door je radiatoren of vloerverwarming, door het hele huis. Een airco verwarmt lucht, en alleen in de kamer waar de binnenunit hangt.

Let op: dit gaat over split-airco's, met een binnen- en een buitenunit. Een mobiele airco verbruikt veel energie en helpt weinig. Die is om te verwarmen geen optie.

Naast elkaar

De bedragen zijn voorbeeldberekeningen, stand oktober 2026. Een hybride en een all-electric verwarmen meer dan één kamer, dus de prijzen zijn niet één op één te vergelijken.

Wat is zuiniger?

Per kWh warmte ontlopen ze elkaar weinig, op één voorwaarde: de airco heeft energielabel A++ of hoger. Dan is het rendement ongeveer gelijk aan dat van een lucht-waterwarmtepomp. Een minder zuinige airco verbruikt bij verwarmen juist veel stroom. Een multi-split, met één buitenunit voor meer kamers, is minder efficiënt dan een single-split.

Het echte verschil zit dus niet in het apparaat, maar in hoeveel van je verwarming het overneemt. Een airco in de woonkamer neemt een deel over. Een hybride neemt het grootste deel van het hele huis over. Een all-electric alles, ook je warme water.

Rekenvoorbeeld: airco als bijverwarming

Stel: je hangt een zuinige airco in de woonkamer en verwarmt daar in het voor- en najaar mee in plaats van met de cv-ketel. Daardoor stook je 300 m³ gas minder. Dat getal is een aanname. Hoeveel het bij jou is, hangt af van je huis en hoe je stookt.

Waar de getallen vandaan komen: de verhouding tussen bespaard gas en extra stroom en de prijzen per m³ en per kWh komen uit een rekenvoorbeeld voor een hybride warmtepomp, met gemiddelde prijzen voor 2026 tot en met 2040. We gaan ervan uit dat een airco met label A++ ongeveer even zuinig is. Betaal je meer voor gas of minder voor stroom, dan valt het gunstiger uit. Vul voor een hybride je eigen getallen in en vergelijk:

Subsidie: alleen voor de warmtepomp

Op een airco krijg je geen ISDE, ook niet als je hem vooral gebruikt om te verwarmen. RVO legt uit waarom: een lucht-luchtwarmtepomp valt in de Europese regels onder airconditioning en wordt in de meeste situaties voor koeling gebruikt. Koelen verhoogt het energieverbruik juist, en de ISDE is bedoeld om verbruik te verlagen.

Voor een lucht-water- of hybride warmtepomp krijg je wel ISDE. Je vraagt die aan bij RVO na de installatie, binnen 24 maanden, en de woning moet gebouwd zijn vóór 2019. Hoe het bedrag in 2027 verandert, lees je bij de warmtepompsubsidie.

Koelen: het voordeel dat ook een nadeel is

Een airco kan koelen, en dat is voor veel mensen de echte reden om er een te kopen. Koelen kost wel stroom. Ter indicatie: 110 uur koelen kost met een single-split ongeveer 80 kWh, met een multi-split ongeveer 180 kWh. Met een stroomprijs van 21 cent is dat rond €17 en €37. Wie veel koelt, heeft een flink hogere rekening en meer klimaatimpact. Goede isolatie en zonwering houden een huis vaak al een stuk koeler.

Koop je een airco, kies dan een single-split met R290 (propaan) als koudemiddel. Dat heeft een veel kleinere klimaatimpact dan de oudere koudemiddelen.

Kies een airco als

• je één kamer extra wilt verwarmen, zoals een zolder of een aanbouw, en daar ook wilt kunnen koelen;
• je je cv-ketel nog jaren houdt en goedkoop een deel van het gas wilt vervangen;
• er geen ruimte is voor een warmtepomp met radiatoren of een voorraadvat, bijvoorbeeld in een klein appartement waar het gebouw dat toelaat.

Kies een warmtepomp als

• je het hele huis wilt verwarmen, niet één kamer;
• je subsidie wilt gebruiken;
• je comfort via radiatoren of vloer belangrijk vindt, zonder warme luchtstroom;
• je van het gas af wilt, ook voor je warme water: dan is all-electric de route. Welke past, lees je bij hybride of all-electric.

Een combinatie kan ook. Een hybride warmtepomp voor het hele huis en een airco in de kamer die in de zomer te warm wordt. Dan doet elk apparaat waar het goed in is.

Geluid en plaats

Voor een airco geldt dezelfde geluidsregel als voor een warmtepomp. Staat de buitenunit bij een woning die aan een andere woning grenst, dan mag hij op de perceelsgrens niet meer dan 40 dB geven. Ook de binnenunit maakt geluid, al zijn er stille varianten. Hang hem niet boven je bed of bank, en zet de buitenunit niet tegen de slaapkamer van de buren.

Wat past bij jouw huis?

Wil je vooral koelen en één kamer bijverwarmen: een zuinige split-airco. Wil je minder gas voor het hele huis: een hybride warmtepomp. Wil je helemaal van het gas af: all-electric, mits je huis goed genoeg geïsoleerd is. Wat de verschillende warmtepompen kosten, staat bij warmtepomp kosten.