Lucht-water of bodemwarmtepomp?

Het verschil in één alinea

Beide zijn volledig elektrische warmtepompen: ze vervangen je cv-ketel en maken ook je warme water. Het verschil zit in waar de warmte vandaan komt. Een lucht-waterwarmtepomp haalt die met een buitenunit uit de buitenlucht. Een bodemwarmtepomp haalt die via een bron uit de grond. De bodem heeft het hele jaar een vrij constante temperatuur en koelt in de winter minder af dan de lucht. Daarom werkt een bodemwarmtepomp zuiniger, juist op de koude dagen waarop je de meeste warmte nodig hebt.

Voor allebei geldt dezelfde voorwaarde: je huis moet minstens redelijk geïsoleerd zijn en je verwarming moet werken op lage temperatuur. Is dat nog niet zo, dan is geen van beide de juiste stap. Lees dan eerst hybride of all-electric.

Naast elkaar

De bedragen zijn voorbeeldberekeningen voor een gemiddeld huis, stand oktober 2026. Het vermogen in de twee voorbeelden verschilt, dus de subsidies zijn een indicatie. Wat jouw huis nodig heeft, berekent de installateur.

Wat het prijsverschil betekent

Na subsidie betaal je voor bodem ongeveer €16.600 meer. Die meerprijs moet terugkomen uit een lagere stroomrekening en uit een bron die heel lang meegaat. Hoeveel stroom je per jaar bespaart ten opzichte van lucht-water, hangt sterk af van je huis. Een betrouwbaar gemiddelde bestaat niet.

Daarom een eenvoudige rekensom met een zelf gekozen getal. Scheelt bodem jou €300 per jaar aan stroom, dan duurt het ruim 55 jaar voordat de meerprijs eruit is. Scheelt het €600 per jaar, dan ruim 27 jaar. Puur op de energierekening is bodem dus zelden de goedkopere keuze. Mensen kiezen bodem om andere redenen: stilte, geen buitenunit, zuinig koelen en een bron die een volgende warmtepomp ook nog kan gebruiken.

Vraag bij de offerte daarom de verwachte stroomkosten per jaar van beide opties naast elkaar. Dan kun je de rekensom voor jouw huis zelf maken.

De bodembron: wat er bij komt kijken

• Ruimte en bereikbaarheid. Voor de bron is tuinruimte nodig, en de tuin moet bereikbaar zijn voor het boren. In een smalle tuin achter een rij huizen kan dat lastig zijn.
• Een erkend bedrijf. Alleen een erkend bedrijf mag een gesloten bodembron ontwerpen en aanleggen. Voor de ondergrondse aanleg hoort het bedrijf gecertificeerd te zijn volgens BRL SIKB 11000, voor het bovengrondse deel volgens BRL 6000-21. Het bedrijf geeft vooraf een verklaring af over het rendement dat de bron zal halen; die hoort bij de melding.
• Melding vooraf. De aanleg moet minstens 4 weken voor de start gemeld worden bij het bevoegd gezag, met onder meer het vermogen en wie ontwerpt, installeert en boort. Vraag het boorbedrijf wie de melding doet.
• Meer werk. De aanleg is ingrijpender en duurt langer dan het plaatsen van een buitenunit. Combineer het met een verbouwing of een nieuwe tuin als dat kan.

De kosten om de warmte uit de bodem te halen, mag je meefinancieren met de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds.

De buitenunit: wat er bij komt kijken

Een lucht-waterwarmtepomp heeft een buitenunit met ventilator. Grenst je woning aan een andere woning, dan mag de buitenunit op de perceelsgrens niet meer dan 40 dB geven. Een vaste afstand in meters schrijft de wet niet voor: het gaat om het geluid op de grens. De plek bepaalt dus veel. Kijk ook waar je zelf zit: een unit naast het terras of onder een slaapkamerraam is een slecht idee. Meer over de plek lees je bij of je huis geschikt is.

Het voordeel: een buitenunit staat er meestal in 1 à 2 dagen, zonder graafwerk in de tuin.

Subsidie in 2026 en 2027

Voor beide soorten vraag je ISDE aan bij RVO, nadat de warmtepomp is geplaatst, binnen 24 maanden. De woning moet gebouwd zijn vóór 1 januari 2019.

Voor 2027 heeft RVO voorgenomen wijzigingen gepubliceerd. Ze zijn nog niet definitief. Het belangrijkste verschil voor deze keuze: alleen voor lucht-waterwarmtepompen daalt het bedrag per kW, van €225 naar €120. Voor andere soorten, zoals bodem-water, blijft het bedrag per kW gelijk. Voor allebei stijgt de bonus voor een A+++-label van €200 naar €250, en komt er €200 bij voor een warmtepomp die slim kan communiceren via EEBus, S2 of Matter.

Zonder slimme bonus is het €200 minder. Voor bodem gaan we ervan uit dat het vaste startbedrag niet verandert; RVO noemt daar geen wijziging. Bodem krijgt in 2027 dus iets meer subsidie, lucht-water minder. Kies je lucht-water en weet je het al zeker, dan is kopen in 2026 gunstiger: koop je uiterlijk 31 december 2026 en installeer je in 2027, dan geldt nog het bedrag van 2026. Bewaar dan de getekende opdrachtbevestiging. Alles over aanvragen staat bij de warmtepompsubsidie.

Kies lucht-water als

• je een bestaand huis hebt dat redelijk tot goed geïsoleerd is, en je de laagste totale kosten wilt;
• je tuin klein of slecht bereikbaar is voor een boring;
• je het snel geregeld wilt hebben, zonder graafwerk;
• er een plek is voor de buitenunit waar de buren en jijzelf er geen last van hebben.

Kies bodem als

• je toch groot verbouwt of nieuwe vloerverwarming laat leggen;
• je in de zomer zuinig wilt koelen;
• er geen goede plek is voor een buitenunit, of geluid voor jou echt zwaar weegt;
• je lang in het huis blijft wonen en de hogere aanschaf kunt dragen.

Wat een warmtepomp in totaal kost en hoe je offertes vergelijkt, lees je bij warmtepomp kosten. Overweeg je juist een goedkopere route per kamer, kijk dan bij warmtepomp of airco.

Wat past bij jouw huis?

Begin bij je isolatie: zonder minstens redelijke isolatie werkt geen van beide goed. Kijk daarna naar je tuin en je plannen. Een bestaand huis zonder verbouwing: meestal lucht-water. Een grote verbouwing, vloerverwarming en de wens om te koelen: dan is bodem het overwegen waard. Vraag in beide gevallen om een berekening van het vermogen en van de verwachte stroomkosten, niet alleen om een prijs.