Warmtepomp · isoleren
Eerst isoleren of eerst een warmtepomp?
Kan je cv-ketel nog een paar jaar mee, isoleer dan eerst, te beginnen bij de plekken zonder isolatie. Is je ketel stuk of aan vervanging toe, neem dan meteen een hybride warmtepomp en isoleer erachteraan. Voor een all-electric warmtepomp moet je huis eerst redelijk geïsoleerd zijn. Doe je binnen 24 maanden twee maatregelen, dan krijg je dubbele ISDE op de isolatie.
ISDE 2027 wordt waarschijnlijk lager. Koop je in 2026, dan geldt 2026. Gratis en vrijblijvend.
Door Samir El OuariachiBijgewerkt

Je cv-ketel bepaalt de volgorde
De vraag "eerst isoleren of eerst een warmtepomp" heeft geen antwoord dat voor iedereen geldt. Wat wel voor iedereen geldt: de leeftijd van je cv-ketel bepaalt hoeveel tijd je hebt.
| Jouw situatie | Volgorde | Waarom |
|---|---|---|
| Cv-ketel stuk of je hebt nu een nieuwe nodig | Meteen een hybride warmtepomp, isolatie erachteraan | Je moet toch iets kopen. Is de warmtepomp niet direct leverbaar, laat de aansluiting dan alvast voorbereiden. |
| Cv-ketel 12 jaar of ouder | Nu isoleren waar het ontbreekt, intussen een hybride uitzoeken | Je bespaart meteen gas, en straks past de warmtepomp beter bij je huis. |
| Cv-ketel kan nog jaren mee | Eerst isoleren, beginnend bij de plekken zonder isolatie | Dat levert meer geld en CO₂-winst op dan een warmtepomp. Tegelijk doen mag ook. |
| Je wilt all-electric | Eerst naar minstens redelijke isolatie | Een all-electric warmtepomp verwarmt met water van hooguit 55 °C. Een huis dat te veel warmte lekt, krijg je daarmee niet warm. |
Of je huis nu al genoeg isolatie heeft, laat de 50 °C-test zien. Die staat bij is je woning geschikt voor een warmtepomp. Deze pagina gaat over wat je daarna doet: welke isolatie, in welke volgorde, en wat het kost.
Wat elke isolatiemaatregel kost en oplevert
Hieronder staan de voorbeeldbedragen voor één woningtype: een gemiddelde hoekwoning. Voor dat type zijn voor alle maatregelen bedragen beschikbaar, ook voor bodemisolatie en kierdichting. De besparing is gerekend met een gasprijs van €1,37 per m³, de verwachte gemiddelde prijs voor 2026 tot 2040, en gaat telkens van geen isolatie naar goede isolatie.
| Maatregel (hoekwoning) | Kosten | ISDE, 1 maatregel | Netto | Besparing per jaar | Terug in, ongeveer |
|---|---|---|---|---|---|
| Spouwmuur | €1.800 | €450 | €1.350 | €575 (400 m³) | 2,3 jaar |
| Schuin dak | €6.500 | €900 | €5.600 | €480 (340 m³) | 11,7 jaar |
| Zoldervloer (onverwarmde zolder) | €3.200 | €160 | €3.040 | €200 (150 m³) | 15 jaar |
| Vloer | €2.240 | €280 | €1.960 | €180 (130 m³) | 10,9 jaar |
| Bodem van de kruipruimte | €1.600 | €150 | €1.450 | €130 (100 m³) | 11,2 jaar |
| Hr++-glas in bestaande kozijnen, je had dubbel glas | €4.700 | €550 | €4.150 | €90 (70 m³) | 46 jaar |
| Hr++-glas in bestaande kozijnen, je had enkel glas | €4.700 | €550 | €4.150 | €350 (260 m³) | 11,9 jaar |
| Triple glas in nieuwe kozijnen, je had dubbel glas | €20.000 | €2.400 | €17.600 | €155 (110 m³) | 114 jaar |
| Naden en kieren dicht, laten doen | €3.100 | geen | €3.100 | €65 (50 m³) | 48 jaar |
| Naden en kieren dicht, zelf doen | €380 | geen | €380 | €65 (50 m³) | 5,8 jaar |
Voorbeeldbedragen, stand oktober 2026. De laatste kolom is onze eigen rekensom: netto kosten gedeeld door de besparing per jaar, zonder rekening te houden met stijgende of dalende energieprijzen. Met dubbele ISDE wordt de terugverdientijd korter.
Wat de tabel laat zien:
- Een lege spouwmuur gaat voor alles. Geen andere maatregel verdient zichzelf zo snel terug. Het is altijd werk voor een isolatiebedrijf.
- Dak en vloer zitten rond de 11 jaar. Heb je al 5 cm dakisolatie, dan levert verbeteren in een hoekwoning maar ongeveer 70 m³ gas en €100 per jaar op. Kijk dus eerst wat er al zit. Bodemisolatie is goedkoper dan vloerisolatie, maar bespaart altijd minder.
- Glas is een comfortkeuze, tenzij je nog enkel glas hebt. Van dubbel glas naar hr++ verdien je bijna niet terug. Triple glas met nieuwe kozijnen is logisch als je kozijnen binnen tien jaar toch aan vervanging toe zijn, niet als losse besparing.
- Kieren dicht doe je zelf. Voelt je huis daardoor warmer en kan de thermostaat een graad lager, dan komt er ongeveer €160 per jaar bij, samen dus rond €230.
ISDE op isolatie in 2026 en 2027
De ISDE vraag je aan bij RVO, nadat het werk klaar is en binnen 24 maanden. Het werk moet door een bedrijf worden gedaan: zelf isoleren levert geen subsidie op. Je woning moet gebouwd zijn vóór 1 januari 2019, of de omgevingsvergunning moet vóór 1 juli 2018 zijn aangevraagd.
| Maatregel | ISDE per m², 2026 | Minimaal | Voorgenomen 2027 |
|---|---|---|---|
| Spouwmuur | €5,25 | 10 m² | geen wijziging aangekondigd |
| Vloer | €5,50 | 20 m² (met bodem samen) | geen wijziging aangekondigd |
| Bodem | €3 | 20 m² (met vloer samen) | geen wijziging aangekondigd |
| Dak | €16,25 | 20 m² (met zoldervloer samen) | geen wijziging aangekondigd |
| Zoldervloer | €4 | 20 m² (met dak samen) | geen wijziging aangekondigd |
| Hr++-glas | €25 | 3 m² glas in totaal | €30 |
| Triple of vacuümglas in nieuwe kozijnen | €111 | 3 m² glas in totaal | €55 |
De verdubbeling. Laat je binnen 24 maanden meer dan één isolatiemaatregel uitvoeren, of combineer je isolatie met een warmtepomp, zonneboiler of warmtenetaansluiting, dan verdubbelt het bedrag voor de isolatie. Ventilatie alleen telt niet mee. De biobased-bonus voor milieuvriendelijk isolatiemateriaal verdubbelt niet. Een warmtepomp is dus geen voorwaarde: twee isolatiemaatregelen binnen 24 maanden is ook genoeg.
Triple glas en 2027. Een eigen rekensom voor 22 m² glas: in 2026 krijg je €2.442, met de voorgenomen regels van 2027 nog €1.210. Koop je het glas met nieuwe kozijnen vóór of op 31 december 2026 en laat je het in 2027 plaatsen, dan geldt nog het bedrag van 2026. Bewaar de getekende opdrachtbevestiging. Voor hr++-glas zonder nieuwe kozijnen is 2027 juist gunstiger: €660 in plaats van €550 voor dezelfde 22 m². Het zijn voorgenomen wijzigingen, nog niet definitief (stand 23 oktober 2026).
Let op bij spouwmuurisolatie: sinds 1 april 2026 is er geen subsidie meer voor UF-schuim. Hoe de ISDE voor de warmtepomp zelf werkt, staat bij ISDE 2026 en 2027.
Wat isoleren doet met je warmtepomp
Het vermogen, en dus de prijs. Welk vermogen je nodig hebt, hangt af van hoe groot je huis is en hoe goed het geïsoleerd is. Hoe beter de isolatie, hoe kleiner het vermogen hoeft te zijn en hoe lager de kosten. Een kanttekening: de ISDE voor een lucht-waterwarmtepomp is per kW, €225 in 2026 en voorgenomen €120 in 2027. Een kleinere warmtepomp krijgt dus ook wat minder subsidie. Een betrouwbare prijs per kW hebben we niet gevonden, dus hoeveel je netto bespaart op het apparaat, kunnen we niet eerlijk in een getal zetten. Vraag de installateur om de vermogensberekening voor jouw huis.
Het verbruik. Zo ziet het eruit in een gemiddelde hoekwoning met twee bewoners, per isolatieniveau:
| Isolatie van de hoekwoning | Alleen cv-ketel | Hybride warmtepomp | All-electric |
|---|---|---|---|
| Matig: 5 tot 7 cm dak, spouw later gevuld, dubbel glas | 1.360 m³ gas + 310 kWh | 680 m³ gas + 1.930 kWh | te weinig isolatie |
| Redelijk: 8 tot 10 cm dak, 8 tot 10 cm vloer, hr++-glas | 1.230 m³ gas + 290 kWh | 630 m³ gas + 1.730 kWh | 4.070 kWh |
| Goed: 13 cm of meer in dak en vloer, triple glas | 950 m³ gas + 250 kWh | 530 m³ gas + 1.400 kWh | 3.410 kWh |
Twee dingen vallen op. Na het isoleren bespaart een hybride minder gas, simpelweg omdat er minder te besparen valt: in het matig geïsoleerde huis gaat er 680 m³ gas af, in het goed geïsoleerde nog 420 m³. Dat is geen reden om niet te isoleren, want je totale verbruik is dan het laagst. En in een slecht geïsoleerd huis springt de cv-ketel vaker bij en werkt de warmtepomp minder zuinig. Met goede isolatie en de juiste radiatoren kan een hybride meer dan 70% van de warmte leveren.
Weet je niet welke isolatie bij jou nog ontbreekt? De check vraagt naar je bouwjaar en je huidige isolatie.Doe de check
Rekenvoorbeeld: een jaren-70-hoekwoning, twee volgordes
Een eigen rekensom op basis van de voorbeeldbedragen hierboven. Het huis: een hoekwoning aan het eind van een rij uit de jaren 70, met een dunne laag dakisolatie en dubbel glas, maar zonder spouwmuur- en vloerisolatie. De cv-ketel is 12 jaar oud. Het plan: spouwmuur, vloer en een hybride warmtepomp van 4 kW, besteld in 2026.
| Route A: alles binnen 24 maanden | Route B: nu de hybride, isolatie over 3 jaar | |
|---|---|---|
| Kosten spouwmuur + vloer + hybride | €10.240 | €10.240 |
| ISDE isolatie | €1.460 (verdubbeld) | €1.460 (verdubbeld, want spouw en vloer samen, als de bedragen dan nog gelijk zijn) |
| ISDE hybride, label A+++ | €2.125 | €2.125 |
| Zelf betalen | €6.655 | €6.655 |
| Gemiste isolatiebesparing in die 3 jaar | €0 | ongeveer €2.265 |
De subsidie is in beide routes gelijk, omdat spouw en vloer samen al voor de verdubbeling zorgen. Het echte verschil is de besparing die je laat liggen: spouw en vloer schelen samen ongeveer €755 per jaar, en drie jaar wachten kost dus rond €2.265. De besparingen per maatregel zijn apart berekend. Opgeteld geven ze een indicatie, geen garantie.
Doe je in route B over drie jaar alleen de spouwmuur, dan krijg je €450 in plaats van €900, want dan is er binnen 24 maanden geen tweede maatregel. En bestel je de hybride pas in 2027, dan is de ISDE volgens de voorgenomen regels €1.755 tot €1.955, dus €170 tot €370 minder.
Wil dit huis later helemaal van het gas af, dan moeten ook het dak en het glas naar redelijk niveau. Kies dan nu een all-electric-ready hybride, met het vermogen dat het huis nodig heeft ná de isolatie die je nog gaat doen, en een model dat tot onder 2 kW kan moduleren. Een gewone hybride kan later niet zonder nieuw apparaat volledig elektrisch. Het verschil tussen de twee soorten staat bij hybride of all-electric.
Wanneer je niet hoeft te wachten met een hybride
Isoleren eerst is het advies als je tijd hebt. Maar wachten kost ook geld. Je hoeft niet te wachten als:
- je cv-ketel stuk is of nu vervangen moet worden. Dan is een hybride erbij het logische moment. Pak de isolatie daarnaast aan.
- je huis al matig geïsoleerd is, met wat dakisolatie, een gevulde spouw en dubbel glas. Daar is een hybride voor gemaakt.
- je de isolatie toch binnen 24 maanden plant. Dan doe je ze tegelijk en krijg je de dubbele ISDE.
Wel eerst isoleren: als je ketel nog jaren meekan, als er plekken zijn zonder enige isolatie, of als je all-electric wilt. Bij heel slechte isolatie kan een hybride nog steeds, maar dan bespaar je duidelijk minder dan de 60% gas die je overal leest. Wat een hybride bij jouw verbruik scheelt, reken je uit met de rekentool voor een hybride warmtepomp. Staat je ketel op omvallen, lees dan je cv-ketel vervangen: de opties.
Isolatie lenen bij het Nationaal Warmtefonds
Isolatie en een warmtepomp kun je samen financieren met de Energiebespaarlening:
- Je leent tussen €1.000 en €29.000, met een looptijd van 7, 10 of 15 jaar. Boven €15.000 kan ook 20 jaar.
- Met een verzamelinkomen onder €60.000 kan het tegen 0% rente.
- Anders is de rente 4,57% (7 jaar) tot 5,02% (20 jaar), stand 12 oktober 2026, vast voor de hele looptijd.
- Je moet eigenaar zijn en er zelf wonen, in een bestaande woning. Het geld komt in een bouwdepot, waaruit je de rekeningen betaalt.
- Voor spouwmuurisolatie moet het bedrijf verklaren dat de isolatiewaarde (Rd) minstens 1,1 is.
De ISDE krijg je pas na het werk. Reken er dus op dat je het subsidiedeel eerst zelf voorschiet of meeleent.
Wat wij voor je doen
Wij regelen het voor je: van advies tot installatie. Voeren we iets niet zelf uit, dan doet onze vaste partner het, en dat hoor je vooraf. Begin met de verduurzamingscheck, dan zie je welke volgorde bij jouw huis past.
Prijs op maat
Wat kost een warmtepomp in jouw huis?
Laat je naam, nummer en postcode achter. We bellen je, nemen je woning kort met je door en maken een prijs op maat. Daarna regelen we de installatie, zelf of met onze vaste partner. Gratis en vrijblijvend.
1 januari 2027. Met de voorgenomen ISDE 2027 daalt de subsidie voor een lucht-waterwarmtepomp van €225 naar €120 per kW. Voor een hybride van 4 kW met A+++-label is dat €1.755 tot €1.955 in plaats van €2.125, voor 8 kW €2.235 tot €2.435 in plaats van €3.025. Teken je de opdracht vóór of op 31 december 2026, dan geldt nog het bedrag van 2026, ook als de installatie in 2027 is, zonder de nieuwe bonussen van 2027. De regeling is nog niet definitief. Geen spaargeld? Bij het Nationaal Warmtefonds leen je renteloos als het gezamenlijke verzamelinkomen in je huishouden onder €60.000 ligt en je in je eigen huis woont.
Veelgestelde vragen
Moet ik eerst isoleren voordat ik een warmtepomp neem?
Voor een hybride warmtepomp niet: die kan bijna altijd, ook als je huis nog niet overal geïsoleerd is. Kan je cv-ketel nog mee, dan is eerst isoleren wel de verstandigste volgorde, omdat de plekken zonder isolatie meer opleveren dan een warmtepomp. Voor een all-electric warmtepomp moet je huis eerst minstens redelijk geïsoleerd zijn.
Welke isolatie levert het meeste op?
Spouwmuurisolatie, als je spouw nog leeg is. In een hoekwoning kost dat rond €1.800, je krijgt €450 ISDE en je bespaart ongeveer €575 per jaar. Dat heb je in ruim 2 jaar terug. Daarna volgen dak- en vloerisolatie, met een terugverdientijd van rond de 11 jaar in hetzelfde voorbeeld.
Krijg ik dubbele subsidie als ik isoleer en een warmtepomp neem?
Ja, op de isolatie. Het ISDE-bedrag voor een isolatiemaatregel verdubbelt als je binnen 24 maanden een tweede isolatiemaatregel of een warmtepomp, zonneboiler of warmtenetaansluiting laat uitvoeren. De subsidie voor de warmtepomp zelf verdubbelt niet. Alleen ventilatie erbij is niet genoeg voor de verdubbeling.
Hoe goed moet mijn huis geïsoleerd zijn voor een all-electric warmtepomp?
Minstens redelijk: 8 tot 12 cm isolatie in dak en vloer (Rc 2,5 of hoger), een geïsoleerde spouwmuur en hr++-glas in de kamers die je warm wilt hebben. Ook je radiatoren moeten genoeg warmte geven op lage temperatuur. Een hybride warmtepomp past al bij matige isolatie.
Wordt mijn warmtepomp goedkoper als ik eerst isoleer?
Meestal wel. Hoe beter je huis geïsoleerd is, hoe kleiner het vermogen hoeft te zijn, en dus hoe lager de kosten. De ISDE voor een lucht-waterwarmtepomp is wel per kW, dus een kleinere warmtepomp krijgt ook iets minder subsidie: €225 per kW in 2026.
Kan ik isolatie lenen?
Ja, met de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds, van €1.000 tot €29.000, als je eigenaar bent en er zelf woont. Met een verzamelinkomen onder €60.000 kan dat tegen 0% rente. Anders is de rente 4,57% tot 5,02%, afhankelijk van de looptijd (stand 12 oktober 2026).