Zonnepanelen oost-west of zuid?

Opbrengst per richting

Hoeveel een paneel opwekt, hangt af van de richting en de helling. Dit is het percentage van de hoogst haalbare opbrengst, die je haalt op het zuiden bij 30 tot 45 graden:

Twee dingen vallen op. Zuidoost en zuidwest doen nauwelijks onder voor zuid. En hoe vlakker het dak, hoe kleiner het verschil tussen de richtingen. Op een plat dak met een oost-westopstelling wek je ongeveer 10% minder op dan met panelen op het zuiden. Daar staat tegenover dat er meer panelen op passen, omdat ze elkaar minder schaduw geven, en dat het er van bovenaf rustiger uitziet.

Tot en met 2026 was dit het hele verhaal: meer kWh is meer geld, dus zuid wint. Na 2027 niet meer.

Wanneer op de dag je panelen stroom leveren

Vanaf 1 januari 2027 is stroom die je zelf direct gebruikt gemiddeld ongeveer €0,26 per kWh waard (gemiddelde prijs september 2026). Stroom die je teruglevert brengt bij een vast of variabel contract bij de meeste leveranciers maar rond de 1,25 cent op. Het moment van opwekken wordt dus belangrijk.

We hebben voor Amsterdam uitgerekend hoe de opwek over de dag verdeeld is, met vijf jaar aan uurgegevens (2019 tot en met 2023) uit het zonne-energiemodel van de Europese Commissie:

Zuid levert de helft van alle stroom in vier middaguren, precies wanneer veel mensen aan het werk zijn. West schuift de opwek naar de late middag en vroege avond, wanneer veel huishoudens thuiskomen, koken en de wasmachine aanzetten. Oost-west zit daartussen.

Rekenvoorbeeld: 8 panelen na 2027

Wat betekent dat in euro's? We rekenden met 8 panelen van 435 Wp en twee verbruikspatronen. Dit zijn onze aannames:

• Patroon 1, gelijkmatig: het huis gebruikt dag en nacht 0,3 kW, samen ongeveer 2.630 kWh per jaar. Denk aan koelkast, apparaten op stand-by, iemand die thuiswerkt.
• Patroon 2, avondpiek: 0,25 kW de hele dag, plus 0,5 kW extra tussen 17.00 en 21.00 uur. Samen ongeveer 2.920 kWh per jaar.
• Stroomprijs €0,26 per kWh (gemiddelde prijs september 2026), terugleververgoeding 1,25 cent, berekend per uur.

Zuid wekt ruim 700 kWh meer op. Maar die extra stroom komt vooral midden op de dag, als het huis hem niet gebruikt, en gaat voor ongeveer een cent het net op. Oost-west en west wekken minder op, maar wat ze opwekken valt vaker samen met je eigen verbruik. Per saldo is de jaarwaarde na 2027 bijna gelijk, en met een avondpiek wint oost-west of west zelfs iets.

Dit is een model met uurgemiddelden. Je echte zelfverbruik hangt af van je eigen dagritme, en het verschil tussen de richtingen is een paar procent, niet meer. De les is vooral: je hoeft je niet blind te staren op de jaaropbrengst. Reken met je eigen verbruik in de rekentool zonnestroom na 2027.

Pieken, het stroomnet en je omvormer

Er is nog een verschil dat na 2027 meetelt: de piek. In ons model ligt de hoogste opwek van oost-west ruim een kwart lager dan die van zuid, bij hetzelfde aantal panelen. De stroom komt meer verspreid.

Dat heeft drie gevolgen:

• Minder teruglevering op het drukste moment. In wijken waar het net op zonnige middagen vol zit, kan je omvormer dan even uitschakelen. Dat kost meestal maar 1 tot 2 procent van je jaaropbrengst, maar met een lagere piek gebeurt het minder vaak.
• Minder last van negatieve prijzen. Met een dynamisch contract krijg je voor teruglevering de uurprijs, en die is op zonnige middagen soms negatief. Hoe minder je juist dan teruglevert, hoe beter.
• Een rustigere belasting voor de omvormer. Het vermogen van de omvormer is vaak al wat lager dan dat van de panelen. Bij oost-west raakt hij minder vaak aan dat plafond.

Liggen je panelen op twee richtingen, vraag dan of de omvormer voor elk dakvlak een eigen ingang heeft, of kies voor micro-omvormers of optimizers. Meer daarover lees je bij micro-omvormer of stringomvormer.

Wat past bij jouw huis?

Heb je maar één dakvlak, dan heb je weinig te kiezen en is de vraag vooral hoeveel panelen. Leg er niet meer op dan bij je verbruik past. Extra panelen verhogen na 2027 vooral je teruglevering. Hoeveel er bij jou passen, lees je bij hoeveel zonnepanelen je nodig hebt.

Heb je wel de keuze, of kun je panelen verdelen over twee dakvlakken? Dan is oost-west of zuidwest na 2027 een serieuze optie, ook al wekt het minder kWh op. Of je panelen zich bij jouw dak en verbruik terugbetalen, lees je bij zonnepanelen na 2027 nog rendabel?. Meer over opwek per paneel en per dak staat bij hoeveel zonnepanelen opwekken.