Micro-omvormer of stringomvormer?

Drie manieren om panelen aan te sluiten

Zonnepanelen maken gelijkstroom. In huis gebruik je wisselstroom. Daar zit de omvormer tussen. Er zijn drie gangbare opzetten:

Bij een stringomvormer zijn de panelen in een rij achter elkaar geschakeld, zoals ouderwetse kerstverlichting. Het zwakste paneel bepaalt dan wat de hele rij levert. Dat is het hele verschil: per-paneeltechniek maakt elk paneel onafhankelijk.

Schaduw: de belangrijkste vraag

Kijk eerst naar je dak. Valt er op een deel van de dag schaduw op een of meer panelen? Denk aan een schoorsteen, dakkapel, ontluchtingspijp, de nok van de buren of een boom die nog groeit.

• Geen schaduw van betekenis: een stringomvormer is prima. Per-paneeltechniek voegt dan weinig opbrengst toe.
• Schaduw op een paar panelen, een deel van de dag: kies micro-omvormers of optimizers. Anders kost die ene schaduwplek je de opbrengst van de hele rij op dat moment.
• Een dakdeel dat minder dan de helft van de dag zon krijgt: dan levert het weinig op, wat voor omvormer je ook kiest. Laat de installateur rekenen of het loont.

Vraag de installateur om een schaduwanalyse of een opbrengstberekening per dakvlak, en kijk op verschillende momenten van de dag zelf even naar boven. Een zomerochtend en een wintermiddag geven een heel ander schaduwbeeld.

Meerdere dakvlakken

Leg je panelen op het oosten en westen, of op een voordak en een achterdak? Dan krijgen die groepen op verschillende momenten zon. Een stringomvormer kan dat aan als hij voor elk dakvlak een eigen ingang heeft, een zogeheten MPPT. Vraag dat na in de offerte. Met micro-omvormers of optimizers speelt het niet, omdat elk paneel apart wordt geregeld.

Twijfel je nog welke richting je kiest? Na 2027 is dat een andere afweging dan vroeger. Lees oost-west of zuid.

Levensduur en garantie

Je panelen gaan zo'n 25 jaar mee. De omvormer meestal niet:

• Een centrale omvormer gaat gemiddeld 12 jaar mee. Binnen de levensduur van je panelen vervang je hem dus meestal één keer. Reken bij 8 panelen op zo'n €900. Houd hem stofvrij, dan gaat hij langer mee.
• Micro-omvormers krijgen van sommige fabrikanten een garantie tot 25 jaar. Lees de voorwaarden: soms geldt die alleen als het systeem met internet verbonden blijft. Garantie is bovendien geen levensduur. Ga wel uit van zo'n 25 jaar voor micro-omvormers; over de hele levensduur zijn de totale kosten ongeveer gelijk aan die van een centrale omvormer. Gaat er een stuk kapot, dan moet er iemand het dak op om het te vervangen.
• Optimizers zitten ook op het dak, met daarnaast een centrale omvormer binnen die je net zo goed een keer vervangt.

Vraag in elke offerte drie dingen: hoe lang de garantie op de omvormer is, wie die garantie geeft (installateur, importeur of fabrikant) en wat vervangen na de garantie ongeveer kost, inclusief het werk op het dak.

Na 2027: denk aan een latere thuisbatterij

Na het einde van de saldering gaan meer mensen kijken naar een thuisbatterij. Ook al wil je die nu niet, je keuze voor een omvormer bepaalt hoe makkelijk dat later gaat.

Een batterij heeft een omvormer nodig die stroom twee kanten op kan omzetten. Dat heet een hybride omvormer. In de praktijk zijn er twee routes:

1. Een extra omvormer voor de batterij. De batterij krijgt een eigen omvormer en wordt aan de wisselstroomkant van je huis aangesloten. Je bestaande omvormer blijft gewoon zitten. Dit is ook de route bij micro-omvormers.
2. Je huidige omvormer vervangen door een hybride omvormer. Die stuurt dan panelen en batterij samen aan. Dit is vooral logisch als je oude omvormer toch al aan het eind van zijn leven zit. Dan begint je hele systeem weer met een nieuwe omvormer.

Neem je nu een stringomvormer en denk je over een paar jaar aan een batterij? Vraag dan of er een hybride versie van past, of bewaar dat moment voor als de omvormer aan vervanging toe is. Of een batterij voor jou na 2027 loont, reken je uit met de rekentool thuisbatterij na 2027.

Als het net vol zit

Op zonnige middagen kan het net in sommige straten zo vol zitten dat je omvormer even uitschakelt. Dat kost meestal maar 1 tot 2 procent van je jaaropbrengst en is niet slecht voor je panelen. Je beperkt het door zelf meer stroom te gebruiken tussen 10.00 en 16.00 uur.

Daarnaast is het vermogen van de omvormer vaak bewust wat lager dan het totale vermogen van de panelen. Op de zonnigste momenten schakelt hij dan iets terug. Dat is normaal en kost weinig, omdat panelen maar zelden op hun volle vermogen draaien. Sommige omvormers, ook micro-omvormers, kunnen de teruglevering begrenzen. Let ook op de aansluiting: een omvormer van meer dan 5.000 watt vraagt een 3-fase-aansluiting.

Zo kies je in vier vragen

1. Valt er een deel van de dag schaduw op een of meer panelen? Ja: micro-omvormers of optimizers. Nee: ga naar vraag 2.
2. Liggen je panelen op meer dan één dakvlak of richting? Ja: een stringomvormer met een ingang per dakvlak, of per-paneeltechniek. Nee: ga naar vraag 3.
3. Wil je binnen een paar jaar een thuisbatterij? Ja: vraag naar een hybride omvormer, of een systeem waar een batterij met eigen omvormer goed bij past. Nee: ga naar vraag 4.
4. Wil je per paneel kunnen zien wat het doet? Ja: per-paneeltechniek. Nee: een gewone stringomvormer is voor een vrij dak in één richting meestal de eenvoudigste keuze.

Laat in elke offerte het prijsverschil tussen de opties apart vermelden. Dan zie je wat de extra opbrengst of het gemak je kost. Hoe je offertes verder naast elkaar legt, lees je bij zonnepanelen vergelijken, en wat een complete set kost bij wat zonnepanelen kosten.