Hoeveel zonnepanelen heb je nodig?

De rekensom in één regel

Aantal panelen = jaarverbruik in kWh ÷ opbrengst per paneel in kWh.

Voor de opbrengst per paneel gebruiken we de cijfers van Milieu Centraal. Die rekent met panelen van 435 Wp. Uit hun tabel volgt dat zo'n paneel op een goed dak ongeveer 380 kWh per jaar opwekt. Dat is een afgeleid getal, geen letterlijk cijfer van Milieu Centraal, en het geldt voor een gunstige ligging.

Gebruik je 2.430 kWh, het gemiddelde dat Milieu Centraal noemt, dan kom je uit tussen 6 en 8 panelen. Gebruik je meer of minder, dan schuif je in de tabel mee. Wat je op jouw dak echt opwekt, lees je bij de opbrengst van zonnepanelen.

Welk verbruik neem je als uitgangspunt?

Neem je eigen jaarverbruik van je jaarafrekening, niet een landelijk gemiddelde. Gemiddelden verschillen per bron. Milieu Centraal noemt 2.430 kWh, de ACM rekent met 3.140 kWh, en het CBS komt op ongeveer 1.700 kWh, maar dat laatste is een netto getal waar zonnepanelen al van af zijn gehaald. Voor het uitrekenen van panelen is dat netto getal dus niet bruikbaar. Waarom die bronnen verschillen, lees je bij het gemiddelde energieverbruik.

Heb je al panelen en wil je er bij leggen? Kijk dan niet naar het verbruik op je rekening, maar naar wat je in totaal gebruikt: je eigen opwek die je direct gebruikt, plus wat je van het net haalt.

Na 2027 is 100% dekking geen doel meer

Onder de salderingsregeling was de vuistregel simpel: leg zoveel panelen als je verbruikt. Een zomeroverschot streepte je weg tegen je winterverbruik. Vanaf 1 januari 2027 stopt dat, ook voor bestaande panelen.

Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een vergoeding, maar netto blijft er volgens Milieu Centraal bij de meeste leveranciers maar rond een halve tot ruim een cent per kWh over. Gemiddeld gebruiken huishoudens zo'n 30% van hun zonnestroom zelf. De rest gaat voor weinig terug het net op.

Wat Milieu Centraal verwacht dat panelen vanaf 2027 besparen, bij 30% zelfverbruik:

Meer panelen leveren dus nog steeds meer op. Milieu Centraal rekent hierbij met een terugleververgoeding van ongeveer 1,25 cent per kWh. Volgens Milieu Centraal verdienen panelen zich wel binnen hun levensduur van zo'n 25 jaar terug. Meer hierover lees je bij het einde van de salderingsregeling.

Wat je dak bepaalt

Het aantal panelen dat je nodig hebt, is niet altijd het aantal dat past. Drie dingen tellen:

• Ligging. Het zuiden is optimaal. Andere richtingen leveren minder op.
• Hellingshoek. Milieu Centraal noemt een helling onder ongeveer 36 graden optimaal.
• Schaduw. Een schoorsteen, dakkapel of boom kost opbrengst.

Past er niet genoeg op je hoofddak, kijk dan naar een bijgebouw. Op zonnepanelen op of bij je woning betaal je sinds 2023 geen btw, en dat geldt ook voor een garage, schuur, serre of aanbouw.

Plannen voor later: warmtepomp en auto

Denk bij het aantal panelen ook aan wat er de komende jaren verandert.

• Warmtepomp. Een warmtepomp gebruikt stroom in plaats van gas. Je stroomverbruik stijgt dus. Hoeveel panelen daarbij horen, lees je hieronder.
• Elektrische auto. Een auto laden kost ook stroom. Laad je slim, op momenten dat de zon schijnt, dan kan je zelfverbruik volgens Milieu Centraal stijgen van ongeveer 30% naar ruim 50%. Extra panelen voor de auto worden dan beter benut.

Weet je al dat een van beide eraan komt, houd dan ruimte op het dak vrij of leg er nu iets meer. Later bijleggen kan ook, maar vraag dan na of je omvormer dat aankan.

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig met een warmtepomp?

Voor een hybride warmtepomp is er een bruikbaar voorbeeld. Milieu Centraal rekent met een matig geïsoleerde hoekwoning:

Het gasverbruik halveert, het stroomverbruik voor verwarming en warm water stijgt met ongeveer 1.600 kWh per jaar. Met de opbrengst van ongeveer 380 kWh per paneel is dat op jaarbasis de opwek van ruim 4 panelen extra. Dat is onze eigen rekensom op basis van de cijfers van Milieu Centraal.

Twee kanttekeningen maken dat getal minder hard dan het lijkt:

• Het is een jaarbalans. Een warmtepomp draait vooral in de herfst, de winter en het voorjaar. Panelen wekken dan weinig op. Na 2027 levert stroom die je in de zomer teruglevert bijna niets meer op, dus je kunt de winter niet met de zomer wegstrepen. Extra panelen voor je warmtepomp betalen zich vooral terug via stroom die je in het voor- en najaar direct gebruikt.
• Voor all-electric hebben we geen getal. Een volledig elektrische warmtepomp vervangt al het gas voor verwarming, dus het extra verbruik is hoger. Een betrouwbaar gemiddelde van een neutrale bron hebben we niet gevonden. Vraag je installateur om een verwachting van het jaarverbruik voor jouw huis.

Is de warmtepomp nog een plan, lees dan eerst hybride of all-electric. Welke stap eerst komt, panelen of warmtepomp, staat bij thuisbatterij of warmtepomp: wat eerst.

Zo kom je op een aantal voor jouw dak

Pak je jaarverbruik, deel het door ongeveer 380 en je hebt een eerste indicatie. Houd rekening met je dak en met plannen voor een warmtepomp of auto. En bedenk dat je na 2027 niet meer op volledige dekking hoeft te mikken: zonnestroom die je zelf gebruikt, levert het meeste op. Wat een installatie kost, lees je bij de kosten van zonnepanelen.