Hoeveel kWh thuisbatterij heb je nodig?

Twee getallen bepalen de maat

Een thuisbatterij doet één ding voor je zonnestroom: hij bewaart wat je overdag overhoudt, zodat je het later zelf gebruikt. Daaruit volgen twee grenzen.

1. Je overschot. Een batterij kan niet meer laden dan je panelen overhouden na je eigen verbruik overdag.
2. Je avond- en nachtverbruik. Een batterij kan niet meer leveren dan je 's avonds en 's nachts gebruikt, tenzij je stroom terugverkoopt.

Het kleinste van die twee is de capaciteit die je op een gewone dag echt benut. Alles daarboven blijft meestal ongebruikt.

Zo reken je het uit met je jaarafrekening

Je hebt twee getallen nodig die op je jaarafrekening staan: je totale verbruik en je teruglevering.

Stap 1: verbruik per dag. Deel je jaarverbruik door 365. Milieu Centraal noemt als gemiddelde ongeveer 2.430 kWh per jaar. Dat is ongeveer 6,7 kWh per dag, voor dag en nacht samen. Je avond- en nachtverbruik is daar een deel van.

Stap 2: teruglevering per dag. Deel je teruglevering per jaar door 365. Dat is je gemiddelde overschot per dag. Let op: dit is een jaargemiddelde. In de zomer houd je veel meer over dan in de winter. Salderen bestond juist omdat een zomeroverschot tegen winterverbruik kon worden weggestreept.

Stap 3: kies het kleinste. Is je overschot per dag kleiner dan je avondverbruik, dan bepaalt je overschot de maat. Andersom bepaalt je avondverbruik de maat.

Stap 4: denk aan de seizoenen. Een batterij op maat van je zonnigste zomerdag staat in de winter grotendeels leeg. Een batterij op maat van een gemiddelde dag raakt in de zomer vol, en het overschot gaat dan gewoon terug het net op. Dat laatste is meestal de verstandigere keuze.

Een voorbeeld met de getallen van Milieu Centraal

Stel: je hebt tien panelen. Volgens Milieu Centraal wekken die zo'n 3.800 kWh per jaar op. Huishoudens gebruiken gemiddeld ongeveer 30% van hun zonnestroom zelf. Dan lever je rond de 2.660 kWh per jaar terug, of gemiddeld ruim 7 kWh per dag.

Je verbruikt het gemiddelde van 2.430 kWh, dus zo'n 6,7 kWh per dag. Een deel daarvan gebruik je overdag al rechtstreeks van je panelen. Wat je 's avonds en 's nachts gebruikt, is dus minder dan 6,7 kWh.

In dit voorbeeld is je avond- en nachtverbruik de beperkende factor, niet je overschot. Of een batterij van rond de 6 kWh, het gemiddelde waar Milieu Centraal mee rekent, dan elke dag leeg raakt, hangt af van hoeveel je 's avonds precies gebruikt. Dit is een rekensom op gemiddelden, geen advies voor jouw huis.

Wanneer is groter wel zinvol?

Met een dynamisch contract kan een batterij ook laden van het net als stroom goedkoop is, en ontladen als hij duur is. Dan telt niet alleen je zonne-overschot mee. Grotere batterijen kunnen volgens Milieu Centraal op die manier stroom inkopen en terugleveren, maar de opbrengst noemt Milieu Centraal onzeker. Op een batterij betaal je 21% btw. Terugvragen kan alleen als je er stroom mee verhandelt, en dan word je btw-ondernemer. Lees meer bij een thuisbatterij met dynamisch contract.

Wil je weten wat een grotere maat in de praktijk betekent, lees dan de uitleg over een thuisbatterij van 10 kWh of een thuisbatterij van 15 kWh.

Kijk eerst naar goedkopere manieren

Een batterij is niet de enige manier om meer zonnestroom zelf te gebruiken.

• Verschuif je verbruik. Door apparaten bewust op zonnige uren te laten draaien, kan je zelfverbruik volgens Milieu Centraal van ongeveer 30% naar 35 tot 50%.
• Laad je auto slim. Met een slimme laadpaal kan het zelfverbruik stijgen van ongeveer 30% naar ruim 50%.

Doe je dit eerst, dan wordt je overschot kleiner. De batterij die je daarna nog nodig hebt, is dan ook kleiner. Kleiner is hier ook financieel verstandig, want Milieu Centraal verwacht niet dat een thuisbatterij zich terugverdient met de besparing op je stroomrekening. Waarom, lees je bij de kosten van een thuisbatterij.

Per woningtype: waarom we geen vaste maat noemen

Je vindt online tabellen met "de juiste batterij" voor een rijtjeshuis of vrijstaande woning. Die geven we bewust niet. Betrouwbare gemiddelden per woningtype hebben we in openbare bronnen niet kunnen controleren, en het woningtype zegt weinig over de twee getallen die de maat bepalen. Een klein huis met veel panelen en een auto op de oprit vraagt iets anders dan een groot huis waar overdag niemand thuis is.

Wat wel per huis verschilt, is de plek. De brandweer adviseert een koele, goed geventileerde schuur. Heb je die niet, dan een garage of zolder. Nooit in je vluchtroute, altijd op of aan een onbrandbare ondergrond, met een werkende rookmelder in dezelfde ruimte. Heb je weinig ruimte, kies dan niet snel voor een stekkerbatterij: daarbij kan een groep overbelast raken zonder dat de zekering ingrijpt.

Van jaarafrekening naar jouw batterijmaat

Pak je jaarafrekening erbij en zoek twee getallen op: wat je verbruikt en wat je teruglevert. Met de vier stappen hierboven zie je snel of een batterij van een paar kWh genoeg is, of dat je situatie meer vraagt. Wat een batterij kost, lees je bij de kosten van een thuisbatterij. Hoe jouw verbruik zich verhoudt tot het gemiddelde, lees je bij het gemiddelde energieverbruik.